Wiemy, że śniadanie to najważniejszy posiłek dnia, dlatego powinniśmy powinniśmy przywiązywać do niego szczególna uwagę. Smaczne i odżywcze, choć niezbyt obfite, da energię na cały dzień, a kiedy zaczyna się zbliżać pora obiadu, uchroni przed pogryzaniem niezdrowych bomb cholesterolowych, takich jak pęczki.

Podstawą pysznego śniadania może byc pełnoziarnisty chleb pełnoziarnisty, najlepiej robiony na zakwasie . Vhleb smarujemy nie masłem a oliwą z oliwek oraz lekkim białym serkiem kanapkowym lub zwykłym białym chudym twarogiem. Sczególnie plecany z koziego sera . Na kanapkach oczywiście musza znaleźc się warzywa  – najlepiej świeże sezonowe. Zimą zamiast kłaśc na kanapki bezsmakowe szklarniowe warzywa kładziemy kiełki pszenicy lub fasoli mung

Obiad

Dieta niskocholesterolowa nie musi byc w cale  nudna i pozbawiona smaku. Tak naprawdę wszystko zależy od naszej wyobraźni. Z prostych składników i w cale nie siedząc w kuchni  godzinami, mozna wyczarowac fantastyczne danie obiadowe

Na małym ogniu przyrumieńmy 15 małych cebulek. Nasępmnie  ok. 1/4 z nich przekładamy do osobnego naczynia , zaś do pozostałej części dodajemy pół szklanki białego wina . Dodajemy około  0,5 kg pokrojonych piersi z kurczaka i dusimy na wolnym ogniu przez około 40 min. Łyzkę mąki, pół szczypty  słodkiej papryki , sól i pieprz rozprowadzamy w niewielkiej ilości wody i wlewamy do potrawki z kurczaka szybko mieszając. Gotujemy jeszcze 3 minuty. Objad dodajemy ze zrómieniona cebulką  i surówką, ewentualnie ziemniakami, ryżem bądź kaszą kuskus

Deser

Deserem mogą byc sorbety, desery owocowe, galaretki

Przygotuj:

2 opakowania galaretek, leśną i mandarynkową. Przygotuj każda wg opisów, a następnie dodaj do nich ulubione owoce. Czekamy aż galaretki stężeją i przelewamy do osobnego naczynia robiąc kolorowego przekładańca. Czekamy az deser stężeje do końca .

Kolacja

Wiele osób rezygnuje z kolacji i naraża się na problemy z zasypianiem, bo chociaz ze zbyt pełnym żołądkiem ciążko jest zasnąć, a z pustym niełatwo. Zdbajmy aby kolacja była lekka i niewielka i aby spożyć ją 2-3 godziny przed snem

Przepis na sałatkę „wszystko”

Kroimy sałatę, pomidory, selera naciowega, szynkę, ogórek, dajemy cguda wędllinę albo tyńczyka lub ugotowanego indyka. Do tego przygotowujemy pesto z oliwy z oliwek, dodajemy świeże listki z bazylii, sól, pieprz i mielimy w blenderze.

Warzywo, które najskuteczniej  podnosi poziom dobrego cholesterolu to zwyczajna cebula. Wystarczy codziennie zjeść połówkę średniej główki, by poziom HDL wzrósł o 30 %. Juz nasze babki serwowały potrawy z cebuli wszystkim domownikom, którzy miewali palpitacje serca.

Działanie cebuli

Pewien profesor badając wpływ cebuli na cholesterol wyizolował z tego warzywa kilkanaście substancji działających na HDL. Najsilniejsze działanie ma samo warzywo, nieco słabsze gotowane. Lekarze zalecaja równiez jedzenie ryb takich jak makrela, łosoś. Ich tłuszcz jest bogaty w kwasy tłuszczowe omega 3 , a te kozystnie wpływają  na frakcje cholesterolu HDL,

dieta oparta na pełnowartościowych produktach spożywczych obniża poziom złego cholesterolu we krwi. Dzieje się to dzięki zawartemu w zbożach błonnikowi. Błonnik to włókna roślinne, których układ pokarmowy nie trawi. Choć nie maja wartości energetycznych ani odżywczych, sa niezbędne do prawidłowego działania organizmu. Znamy dwa rodzaje błonnika: rozpuszczalny i nierozpuszczalny w wodzie. Błonnik jest naszym sprzymierzeńcem  w walce z cholesterolem, ponieważ utrudnia jego przyswajanie w przewodzie pokarmowym. Działa niczym miotła , wymiatając z naczyń krwionośnych cholesterolowe złogi. Zapobiega tez dalszemu osadzaniu się cholesterolu. Gdzie znaleźć błonnik

Najwięcej błonnika znajduje się w owocach, warzywach, mące owsianej, orzechach, migdałach. W owocach najwięcej jest go tuz pod skórką, doskonałym źródłem błonnika jest jabłko, jak również ziarna zbóż.

dietetycy zalecają jedzenie  przynajmniej 5 porcji  produktów pełnoziarnistych dziennie . Jedna porcja to np. kanapka  z pełnowartościowego pieczywa , 3 łyżki płatków śniadaniowych, 2 filiżanki płatków owsianych lub orkiszowych, 2 łyżki brązowego ryżu, 3-4 kromki pieczywa chrupkiego.

Pełnoziarniste czy z ziarnem?

Pamiętajmy, aby podczas zakupów czytac etykiety produktów zbożowych. Kupujmy pieczywo z mąki typ 2000, a graham  – typ 1850. Uwaga na marketingowy chwyt piekarzy.

widząc , że coraz wiecej konsumentów wybiera chleb brązowy, do zwykłego białego chleba dodaja karmel , aby zrobic z niego razowiec. Z kasz najzdrowsze są grube: pęczak, perłowa i niepalona gryczana. Zamiast białego ryzu wybierzmy brązowy nieoczyszczony. Pamiętajmy, ze błonnik nie powinien byc jedzony na surowo, zawiera fityniany, które osłabiaja wchłanianie składników  mineralnych, a znikaja dopiero przy podgrzewaniu i pieczeniu.

Ćwicz codziennie 3-4 razy w tygodniu przez conajmniej 30 minut.  Dostosuj wysiłek do wieku i stanu zdrowia. O ustalenie programu Ćwiczeń możesz poprosić lekarza.

Nie podejmuj aktywności fizycznej na czczo. Może ona spowodować wzrost poziomu acetonu we krwi.

Jeśli ukończyłeś 60 lat, podejmuj wysiłek fizyczny o umiarkowanym natężeniu np. spacer, jazdę na roweże, taniec, pływanie.

Jeśli wraz z chplesterolem zwalczasz nadwagę, ćwicz conajmniej godzine dziennie – dopiero po ko. 30 minutach organizm zaczyna spalac tkankę tłuszczową. Wcześniej zużywa zapasy glukozy zmagazynowane w mięsniach i wątrobi.

Jeśli masz nadciśnienie unikaj wysiłku ststycznego, gdy pozostajesz w miejscu  i wykonujesz duzy wysiłek, np. podnoszenia ciężarków. Spowoduje to wzrost ciśnienia.

Jeśli cierpisz na choroby przewlekłe, ustal rodzaj  właściwej aktywności  fizycznej z twoim lekarzem

Miliony ludzi między 45 a 60 rokiem życia, którzy cierpią na osteoporozę, mogły w młodości uświadomić sobie, że spożywają za mało produktów mlecznych, a zatem niej wapnia niż ci, którzy będą mieli zdrowe kości.

Aktualne ustalenia epidemiologii i medycyny żywienia można stwierdzić:

1. Z punktu widzenia długości życia  i zdrowia wcale nie jest obojętne ile i co się je. Odżywiać się właściwie to o wiele więcej niż tylko zaliczyć dzienną dawkę kalorii.
2. Z punktu widzenia długości życia i zdrowia jest bardzo ważne , co się je. Znanych jest co najmniej 40  niezbędnych substancji odżywczych, które spełniają ważne funkcje w organizmie i dlatego należy je przyjmować w pożywieniu regularnie i we właściwych ilościach
3. Przez właściwe odżywianie człowiek sam sobie stwarza przesłanki dla zdrowego, długiego życia.
4. między składnikami pokarmowymi dostarczającymi kalorii – białkiem, tłuszczami i węglowodanami – powinno się zachować odpowiednie proporcje. Przyjmuje się, że około 60 % wszystkich kalorii należy przyjmować w postaci węglowodanów, najwyżej 30 % w postaci tłuszczów  i 10 % w postaci białka
5. W śród wielu błędów żywieniowych nadmierne spożycie tłuszczów prowadzi z pewnością do najdotkliwszych konsekwencji.

Wyniki  badań klinicznych argumentuje się niewłaściwym odżywianiem. Co ważniejsze, że można na nie wpłynąć przez zmianę sposobu odzywiania. Zaburzenia przemiany tłuszczowej uważa się , obok nadciśnienia, za główne przyczyny miażdźycy tętnic i wynikających z niej komplikacji klinicznych, do których należy choroba wieńcowa, a zwłaszcza zawał serca. Obecnie przypisuje się im 50 % zgonów.

Ukryte tłuszcze:

Tłuszcze ukrywające się w wielu produktach spożywczych sa niewidoczne, ale czujemy je przynajmniej na języku. Tłuszcz jest bowiem doskonałym nośnikiem smaku i w dużej mierze stanowi o wrażeniach smakowych. Dziennie  powinno nam wystarczać 60  – 70 g tłuszczu i to łącznie z tłuszczami ukrytymi. Niestety badania wykazały , że codziennie do naszego dnia trafi a 140 g tłuszczu. wielu naukowców uważa , że jest to czynnik decydujący  o powszechności zaburzeń przemiany materii.

Miliony ludzi między 45 a 60 rokiem życia, którzy cierpią na osteoporozę, mogły w młodości uświadomić sobie, że spożywają za mało produktów mlecznych, a zatem niej wapnia niż ci, którzy będą mieli zdrowe kości.

Aktualne ustalenia epidemiologii i medycyny żywienia można stwierdzić:

1. Z punktu widzenia długości życia  i zdrowia wcale nie jest obojętne ile i co się je. Odżywiać się właściwie to o wiele więcej niż tylko zaliczyć dzienną dawkę kalorii.
2. Z punktu widzenia długości życia i zdrowia jest bardzo ważne , co się je. Znanych jest co najmniej 40  niezbędnych substancji odżywczych, które spełniają ważne funkcje w organizmie i dlatego należy je przyjmować w pożywieniu regularnie i we właściwych ilościach
3. Przez właściwe odżywianie człowiek sam sobie stwarza przesłanki dla zdrowego, długiego życia.
4. między składnikami pokarmowymi dostarczającymi kalorii – białkiem, tłuszczami i węglowodanami – powinno się zachować odpowiednie proporcje. Przyjmuje się, że około 60 % wszystkich kalorii należy przyjmować w postaci węglowodanów, najwyżej 30 % w postaci tłuszczów  i 10 % w postaci białka
5. W śród wielu błędów żywieniowych nadmierne spożycie tłuszczów prowadzi z pewnością do najdotkliwszych konsekwencji.

Wyniki  badań klinicznych argumentuje się niewłaściwym odżywianiem. Co ważniejsze, że można na nie wpłynąć przez zmianę sposobu odzywiania. Zaburzenia przemiany tłuszczowej uważa się , obok nadciśnienia, za główne przyczyny miażdżycy tętnic i wynikających z niej komplikacji klinicznych, do których należy choroba wieńcowa, a zwłaszcza zawał serca. Obecnie przypisuje się im 50 % zgonów.

• osób wysokim cholesterolem(przez dietetyków traktowana jako niepełnowartościowa)
• nadwagą
• otyłością
• nadciśnieniem
• miażdżycą

Przez 2 – 6 tygodni je się tylko warzywa w dowolnej ilości i owoce – surowe, gotowane, duszone. Surówki należy robić ze świeżych warzyw i owoców sezonowych i nie dodawać do nich żadnego tłuszczu (oleju, śmietany, majonezu). Zupy gotować krótko, warzywa przyrządzać na parze na półtwardo lub krótko dusić w małej ilości wody. Wszystko przyprawić zieleniną, używać jak najmniej soli ( dopuszczalna tylko kamienna i ziołowa).

Codziennie pije się  ok. 2 l płynów ( herbaty ziołowe, owocowe, woda mineralna, soki owocowe i warzywne rozcieńczone 1:4. Szczególna rolę oczyszczająca odgrywa barszcz na zakwasie domowej roboty i sok z marchwi, które powinno się pić  codziennie na śniadanie.

Przeciwskazania:

• cukrzyca insulinozależna
• gruźlica
• nadczynność tarczycy
• depresja
• ostra porfiria
• nowotwory
• ciąża
• karmienie
• dzieci w okresie dojrzewania
• osoby z przeszczepami

Wszystkim, którzy by chcieli zastosować dietę  owocowo-warzywna zaleca się nadzór doświadczonego lekarza. Bezwzględna odporność zaleca się chorym w czasie diety ( w czasie diety nie przyjmuje się żadnych leków)

Przykładowy jadłospis

Śniadanie: sok z marchwi, zakwas buraczany, surówka z malin i młodej cukinii, surówka z białej rzodkwi i zielonej pietruszki

Obiad : zupa brokułowa, szaszłyki warzywne, surówka z sałaty, zielonej papryki i cebuli, surówka z owoców

kolacja: sok jabłkowy, papryka wielokolorowa, surówka z selera, truskawek i cytryny

Po zawale mięśnia sercowego zaleca się przez 2-3 dni dietę płynna. Następnie przechodzi się na dietę ubogoenergetyczną  850 – 1200 kcal., która składa się z łatwo przyswajalnych posiłków, z wykluczeniem pokarmów wzdymających, ciężkostrawnych z ograniczeniem tłuszczu i soli kuchennej. po 7 dniach podaje się dietę jak w miażdżycy, łatwo strawna niskotłuszczową .

W profilaktyce miażdżycy i chorobach układu krążenia zaleca się ograniczenie spożycia cholesterolu do 300 – 150 mg, w zależności od stężenia cholesterolu we krwi i hiperlipidemii.

Przykład diety

I Śniadanie: herbata
bułka
margaryna niskotłuszczowa
szynka drobiowa
ogórek z serkiem homogenizowanym

II Śniadanie :    sok z marchwi

Obiad : żurek w filiżance
pierś z indyka w sosie pomidorowym
buraczki
ziemniaki
kompot ze śliwek suszonych

Podwieczorek:   grejpfrut

Kolacja:  kasza gryczana
surówka z marchwi i jabłka z oliwą
kefir

Zalecenia żywieniowe

Podstawą zapobiegania  i leczenia miażdżycy jest stosowanie zalecanej diety:

• normalizacja masy ciała przez zastosowanie diety niskoenergetycznej w zależności od stopnia nadwagi, np. 1200 kcal,
• ograniczenie tłuszczu do 30 % pokrycia energii,
• ograniczenie spożycia cholesterolu do 300 mg
• zwiększenie spożycia błonnika do 40 g/dobę

Zaleca się:

Tłuszcz całkowity – 15 – 30% energii
kwasy tłuszczowe nasycone <7% energii
kwasy tłuszczowe wielonienasycone 6-10 % energii
omega 3  – 2% energii
omega 6 – 5-8% energii
kwasy tłuszczowe trans < 1 % energii
węglowodany 55 – 75% energii
wolne cukry <10 – 15% energii
cholesterol < 300 mg dziennie
chlorek sodu < 5 mg dziennie
owoce i warzywa > 400 g dziennie

Przykład diety płynnej do żywienia przez zgłębnik po udarze mózgu

I Śniadanie: zupa mleczna miksowana z ryżem, serkiem homogenizowanym,
jajkiem i masłem

II Śniadanie: sok przecierowy, np. Bobo Frut

Obiad: zupa jarzynowa miksowana z mięsem, z lanymi kluseczkami
warzywami z jogurtem naturalnym

Podwieczorek : Nutridrink

Kolacja: Zupa ziemniaczana miksowana z mięsem, warzywami, z olejem i mlekiem

Objętość posiłków głównych około 500 ml, a II śniadania  i podwieczorku 250 – 300 ml.

Wskazane jest, aby pacjentom wyniszczonym podawać sześć posiłków – trzy w postaci zup z pomidorów naturalnych i trzy w postaci diet przemysłowych – wysokokalorycznych

W profilaktyce udaru mózgu, będącego jednym z powikłań miażdżycy, istotna rolę odgrywa prawidłowe żywienie. Dieta skupia się na niedopuszczaniu rozwoju miażdżycy;powinna wpływać na elastycznosc ścian naczyń krwionośnych, zmniejszać tym samym zagrożenie udarem.

I Śniadanie: kawa zbożowa z mlekiem odtłuszczonym
chleb graham
pasta z chudego twarogu i makreli ze szczypiorkiem

II Śniadanie: kanapka z chuda wędliną
surówka z warzyw sezonowych z kiełkami zbóż i olejem, herbata
Obiad: zupa pomidorowa z lanym ciastem na białkach cielęcina lub kurczak pieczony w foli
ziemniaki
szpinak
sałata z czerwonej kapusty z fasolką
napój owocowy
Podwieczorek: koktajl mleczno-owocowy
ciasteczka z otrębami owsianymi
Kolacja: risotto z ryżu brązowego z warzywami i serkiem sojowym
sos pietruszkowy
mleko chude

Dieta antycholesterolowa polega z jednej strony na ograniczeniu spożycia produktów bogatych w cholesterol, z drugiej zaś dostarczać ma takich, które spowodują wzrost frakcji „dobrego” cholesterolu. Jest ona zbliżona do diety śródziemnomorskiej: jemy dużo ryb, warzyw i owoców, a potrawy skrapiamy oliwą.

Produkty zabronione w diecie niskocholesterolowej:

• Mleko tłuste,
• Ser biały tłusty, sery żółte, sery topione,
• Żółtko jaja,
• Podroby,
• Margaryna,
• Gęsi, kaczki,
• Ryby słodkowodne,
• Tłuste mięso,
• Śmietana,
• Łój, smalec, bekon,
• Zupy w proszku,
• Fast-foody,
• Frytki, placki ziemniaczane,
• Czekolada słodka, słodycze, czekoladki, ciastka, cukierki,
• Alkohol, kakao,
• Makaron jajeczny,
• Miód, dżem, marmolada,
• Napoje kolorowe, gazowane,
• Majonez,
• Pączki, ciastka przygotowywane na tłuszczu.

Kasze, ciemne pieczywo, płatki – zawierają błonnik pokarmowy, który zmniejsza stężenie cholesterolu we krwi.

Produkty, które skutecznie ochronią twoje serce:

• tłuste ryby
• oliwa
• siemię lniane
• soja
• brokuły
• szpinak
• awokado
• orzechy
• jabłka
• aronia

Bądź bardziej aktywny – to jeden z najskuteczniejszych sposobów zabezpieczenia się przed miażdżycą , ruch sprawia, że organizm wytwarza więcej dobrego cholesterolu HDL, który oczyszcza ściany tętnic ze złego cholesterolu LDL. Ale żeby osiągnąc ten cel trzeba ćwiczyć 2-3 razy w tygodniu. Podobny efekt dadzą codzienne półgodzinne marsze. Codzienna aktywność fizyczna umożliwia również rozładowanie stresu, pozwala uniknąć nadwagi i nadciśnienia. A przeciez to wszystko sprzyja przedwczesnemu rozwojowi miażdżycy.

• zboża (pieczywo, makaron, kasza),
• nabiał (mleko, kefir, jogurt, twaróg),
• mięso, ryby, jaja i  nasiona strączkowe,
• tłuszcze (oliwa, olej),
• warzywa i owoce

2.    Wybieraj pokarmy z niską zawartością tłuszczów nasyconych.
Wszystkie pokarmy zawierające tłuszcze posiadają różne proporcje tłuszczów nasyconych i nienasyconych. Tłuszcze nasycone zwiększają stężenie cholesterolu we krwi bardziej niż jakiekolwiek inne składniki pokarmowe.

3.    Jedz co najmniej 500 gramów warzyw i owoców dziennie w 5 porcjach .
Zapewniasz wtedy swojemu organizmowi wystarczającą ilość witamin, minerałów i błonnika.

4.    Zwróć uwagę na witaminy A, C, E i kwas foliowy oraz witaminę B6 i B12.
Działają one przeciwmiażdżycowo, gdyż hamują utlenianie nienasyconych kwasów tłuszczowych i przekształcanie ich w nasycone kwasy tłuszczowe.

5.    Zwiększ w diecie ilość magnezu, selenu i wapnia.
Pierwiastki te przyczyniają się do obniżenia ciśnienia krwi, potas dodatkowo odpowiada za prawidłową akcję serca, a wapń za jego kurczliwość.

6.    Zwiększ ilość spożywanego błonnika.
Błonnik czyli włókno roślinne, pochodzące ze ścian komórkowych roślin, mimo, że nie ulega strawieniu i nie jest dla człowieka źródłem składników odżywczych, odgrywa w organizmie istotną rolę. Błonnik przechodzi przez przewód pokarmowy w stanie praktycznie nie zmienionym, po drodze wchłaniając wodę, pęczniejąc, daje uczucie sytości i jednocześnie ułatwiając wypróżnianie się i eliminowanie szkodliwych produktów przemiany materii

7.    Jedz więcej ryb.
Ryby są zdrowszym źródłem białka niż mięso zwierząt rzeźnych (białko to jest bardziej lekkostrawne i lepiej przyswajalne).

8.    Ogranicz spożycie oczyszczonego cukru.
Cukier i słodycze zawierają węglowodany, które w organizmie łatwo są przekształcane w tkankę tłuszczową, natomiast nie dostarczają organizmowi żadnych niezbędnych składników odżywczych!
Ponadto cukier drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego i zaburza rozwój naturalnej flory bakteryjnej jelit. Prowadzi to do upośledzenia przyswajania pokarmów i witamin.

9.    Zmniejsz zawartość soli w swojej diecie.
Nadmierne spożycie soli prowadzi do wzrostu ciśnienia krwi, zwiększa zagrożenie zawałem, ponadto sprzyja zwiększonemu wydalaniu wapnia z organizmu oraz może zaostrzyć przebieg osteoporozy.

10.    Ogranicz ilość spożywanego alkoholu.
Alkohol jest bardzo kaloryczny – są to tzw. „puste kalorie” bez jakichkolwiek składników odżywczych.

11.    Jedz mniej a częściej, najlepiej 4 do 5 razy dziennie (jeżeli jest możliwe to o stałych porach dnia).

Odpowiednie rozplanowanie godzin posiłków zapewnia Ci stały dopływ energii, a poziom cukru we krwi utrzymywany jest na właściwym poziomie. Dzięki temu nie męczą Cię napady głodu, zawroty głowy, czy spadki koncentracji w ciągu dnia.

12.    Pij co najmniej 2 litry płynów dziennie.
Staraj się pić napoje niesłodzone – wodę mineralną, herbatę, napary z ziół. Unikaj soków owocowych ponieważ zawsze zawierają kalorie (co w ogólnym bilansie podnosi dzienne spożycie kalorii). Jeżeli masz na nie ochotę, staraj się mieszać sok z wodą mineralną.

13.    Wybieraj produkty świeże, jak najmniej przetworzone.
Produkty nieświeże, źle przechowywane często są zakażone pleśniami. Nie zapominaj o podanych na opakowaniach terminach przydatności do spożycia!

14.    Czytaj etykiety z opisem danego produktu.Etykiety zawierają informacje o wartości energetycznej produktu (tzn. ile ma kcal), o zawartości tłuszczów, białka, węglowodanów, błonnika, witamin czy sodu. Informacje te na pewno pomogą Ci ustalić prawidłowe, zdrowe posiłki.

Głównym czynnikiem środowiskowym wpływającym na rozwój chorób układu krążenia jest żywienie obfitujące w nasycone kwasy tłuszczowe, cholesterol i energię. Prowadzi ona do otyłości , nadciśnienia tętniczego, dużych wartości cholesterolu i triglicerydów w surowicy.
W profilaktyce chorób układu krążenia stosowana dieta powinna normalizować masę ciała. Utrzymanie należnej  masy ciała w granicach prawidłowych jest nieodzownym warunkiem profilaktyki wymienionych chorób. Zaleca się utrzymanie na takim poziomie, aby wskaźnik BMI mieścił się w granicach  20 – 25.

Tłuszcze ogółem powinny dostarczać  poniżej 30 % energii dobowego zapotrzebowania w tym

• nasycone kwasy tłuszczowe do 7%
• wielonienasycone kwasy tłuszczowe 6-10%
• jednonienasycone kwasy tłuszczowe 10-15%

W diecie należy ograniczyć: masło, śmietanę, wykluczyć smalec, słoninę, boczek, tłuste mięsa, sery, oleje,  olej kokosowy, palmowy, wiórki kokosowe, zabielacze do kawy, twarde margaryny i tłuszcze kuchenne bogate w izomery trans. Tłuszcze są źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych, które zwiększają stężenie miażdżycowe cholesterolu. Działanie miażdżycowe tych kwasów polega na dużym stężeniu cholesterolu we frakcji lipoprotein o małej gęstości LDL i zwiększeniu krzepliwości krwi.

Oleje zmniejszające stężenie cholesterolu we krwi to oleje:słonecznikowy, sojowy, kukurydziany, bogate w wielonienasycone kwasy tłuszczowe oraz olej rzepakowy, oliwa z oliwek będące źródłem jednonienasyconych kwasów tłuszczowych.

Duże znaczenie w profilaktyce chorób układu krążenia ma regularne spożywanie ryb morskich (2-3) razy w tygodniu – zmniejszają stężenie triglicerydów, ciśnienie tętnicze, korzystnie oddziałują na śródbłonek naczyniowy, hamują proces krzepnięcia krwi, zapobiegają arytmii serca.

Dzienne spozycie cholesterolu pokarmowego nie powinno przekraczać 300 mg. Ograniczyć, a nawet wykluczyć z diety należy produkty bogate w cholesterol ( podroby, żółtka jaj, śmietanę, tłuszcze zwierząt rzeźnych).

W profilaktyce chorób układu krążenia ważna rolę odgrywa błonnik pokarmowy – frakcja rozpuszczalna w wodzie ( pektyny, gumy, śluzy). Zaleca się 30-40 g błonnika, w tym połowa powinna pochodzic z warzyw i owoców. Żródłem błonnika będa wszystkie owoce, łącznie z suszonymi, warzywa, suche strączkowe i nierafinowane produkty zbożowe.

Warzywa i owoce są bardzo dobrym źródłem witamin antyoksydacyjnych: C, beta karotenu, witaminy E, flawonoidów, selenu. Witaminy antyoksydacyjne chronia lipoproteiny LDL przed utlenianiem, wysycając ich cząsteczki. Wysycone antyoksydantami cząsteczki LDL są mniej szkodliwe niż utlenione LDL. Warzywa i owoce dostarczaja potasu obniżającego cisnienie krwi. Bogate w potas są: pomodory, szpinak, ziemniaki, fasola, groch, banany.

Do antyoksydantów zalicza się związki organiczne występujące w roślinach, zwane flawonoidami. Spośród nich dominuje kwarcetyna, znajdująca się w znacznej ilości w czarnej herbacie, cebuli, jabłkach, owocach jagodowych, owocach, owocach cytrusowych i czerwonym winie. Substancja ta zmniejsza podatność LDL  na oksydację, a więc ma działanie przeciwmiażdżycowe i antyagregacyjne. Pomimo korzystnych właściwości wino nie jest zalecane, ponieważ sprzyja nadciśnieniu, otyłości, matrskości wątroby, zwiększa stężenie triglicerydów w surowicy krwi.

W profilaktyce miażdżycy i jej powikłań klinicznych, oprócz zasady diety, istotną rolę odgrywa dobór produktów i technologia przygotowania posiłków.

By obniżyć ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia, trzeb a zmniejszyć w diecie ilość cholesterolu i tłuszczów nasyconych

• W niewielkich ilościach wprowadzaj do swojej diety tłuszcze nasycone, unikaj: masła, ogranicz spożywanie soli, bowiem podnosi ona  ciśnienie tętnicze i zwiększa ryzyko chorób układu krążenia.
  
• Ogranicz spożycie ciast, czekolady, rogali, nadmiar cukru bowiem odkłada się w organizmie w postaci fałd tłuszczowych
• Ogranicz spożycie jajek (do 3 tygodniowo), słoniny, boczku, pasztetu, które obfitują w cholesterol
• spożywaj z umiarem chude mięsa, wędliny, często zastępuj je rybami morskimi
• Wybieraj nabiał niskotłuszczowy
• Jedz często i w małych ilościach
• Wybieraj pieczywo pełnoziarniste
• Włącz do swojej diety oleje roślinne
  
• Spożywaj dużo warzyw i owoców
• Wypijaj dziennie około półtora litra dziennie płynów ( woda mineralna niegazowana, herbaty ziołowe, soki naturalne świeże)

Warto wyjaśnić, że termin „cholesterol całkowity” oznacza całkowitą ilość cholesterolu w osoczu krwi mierzoną w miligramach cholesterolu na decylitr krwi (w skrócie: mg/dl). W próbkach osocza zdrowych ludzi pobieranych na czczo ok. 60% cholesterolu znajduje się we frakcji LDL, 30% w HDL oraz 10 w VLDL (prebeta-lipoproteiny).

Obecny w osoczu cholesterol jest zarówno pochodzenia endogennego, jak i pokarmowego.

Ataki serca są główną przyczyna zgonów w Stanach zjednoczonych. Tylko w 1989 roku wykazano, na łamach prasy, że ataki serca pochłonęły życie 497 850 kobiet i mężczyzn.

Co powoduje atak serca? Większości wypadków atak zdarza się gdy, dopływ krwi do części serca jest ograniczony lub zablokowany. To zatrzymanie spowodowane jest zablokowaniem jednej z tętnic dostarczającej krew do serca. Blokada ta następuje przez płytki tłuszczowe, których występowanie jest objawem miażdżycy tętnic, rezultatu choroby wieńcowej. Najczęstszą przyczyną powstawania tych płytek jest zbyt wysoki poziom cholesterolu we krwi. Nie da się zmienić wieku, płci, czy genów, ale można dokonac pozytywnych zmian w stylu życia, które pomogą w znacznej mierze zmniejszyć ryzyko zapadnięcia na chorobę serca

Cholesterol całkowity norma:

140,0 – 200,0 mg/dl

Cholesterol jest nie tylko dostarczany z pożywieniem, ale również syntetyzowany endogennie w ścianie jelita i wątrobie. Stanowi najważniejszy składnik do syntezy błon komórkowych i hormonów steroidowych. Hipercholesterolemia jest uważana za ważny czynnik ryzyka choroby wieńcowej.

wskazania

• ocena ryzyka wieńcowego: test przesiewowy razem z oznaczeniem trójglicerydów;
• pierwotne hipercholesterolemie;
• wtórne hipercholesterolemie;
• kontrola leczenia obniżającego stężenie tłuszczów (dietetycznego, farmakologicznego) i leczenia podstawowych chorób wywołujących wtórne hipercholesterolemie.

• ciężkie choroby wyniszczające (przewlekłe zakażenia, operacje, urazy wielonarządowe);
• nadczynność tarczycy;
• niewydolność wątroby.

LDL-

HDL – jest ważną substancją tłuszczową obecną we krwi. Przeciwdziała miażdżycy, a także powoduje że, komórki tłuszczu są wypłukiwane z naczyń krwionośnych. Jego poziom we krwi powinien być jak najwyższy – powyżej 40 miligramów do ok. 60 miligramów. Najpełniej chroni on serce, jeśli jego ilość przekracza 60 miligramów.